Liever zingen dat islam om liefde en vrede gaat

,,Er zijn moslims die niet deugen'', zegt de koorleidster. ,,En dan kunnen wij wel zeggen dat islam om vrede en liefde gaat, maar wie gelooft dat? Daarom zingen wij, zo kunnen we het gevoel overbrengen van wat islam ook kan zijn.''

'Ik zing hier al drie jaar'', zegt een van de jongens, als het soefi-jongerenkoor van de stichting Vrienden van Islam in een kleedkamer in Utrecht de stemmen losmaakt voor een concert. ,,We oefenen niet elke week, alleen als we gaan optreden. Dan zingen we tot we de liedjes kennen.'' Of hij goed kan zingen weet hij niet, maar hij vindt het wel leuk. ,,Op zaterdag zingen we met veel meer kinderen, maar er konden er maar twaalf mee met dit optreden.''

De kinderen zingen vanaf stencils, het Arabisch is voor de meesten getrans scribeerd in romeins schrift. Ze dragen over hun spijkerbroeken witte jurken, hun gympen verruilen ze voor witte sloffen. Wit is de kleur die pelgrims dragen, als 'teken van gelijkheid'. Ook de hoofddoek die een paar meisjes dragen is wit.

Ze traden vorige week op in Hogeschool Domstad. Honderdvijftig Lombokkers van alle kleuren en leeftijden die samen de ramadan gebroken hadden met dadels, een rijstmaaltijd en Hollandse koffie, kregen als toegift muziek.

Lees verder

,,Wij zijn de diepere kant van de islam'', zegt koorleidster tegen het publiek. ,,Wij zingen vanavond gedichten over liefde, in dit geval liefde voor God en de Profeet. Hier hebben wij voor gekozen, omdat de ramadan de maand is waarin moslims intensief met hun geloof en hun band met God bezig zijn.''

De dirigent opent het concert met een koranvers. De zeven meisjes en vijf jongens zetten het refrein in. Daarna zingen ze gedichten van de sjeiks van hun soefiorde.

Mijn liefde voor u
is als een niet te doven vuur,
Wees barmhartig
voor een hart dat voor u bestemd is,
Mijn verstand volgt u
sinds het door uw barmhartigheid werd geraakt.
God alleen aanvaardt de mensen in ge nade.
Buiten God is er geen Alziende,
geen Alwetende en geen Barmhartige.
Buiten God is er geen Rechter,
geen die terechtwijst,
geen die in ons is
en geen die buiten ons is,
Geen Standvastige, geen Eeuwige...

,,Ik ben wel eens bang dat het te saai is'', zegt de koorleidster na afloop in de kleedkamer, ,,omdat de mensen het niet gewend zijn. We treden meestal een halfuur op. Zelf zingen we op zaterdagavond veel langer. Als je doorzingt wordt je hoofd leeg. Je school, je gezin, je werk maken dan plaats voor een dieper contact met God.''

De soefiorde waar ze bij horen heeft voor de zaterdagavonden een eigen locatie in Utrecht, niet de moskee. Er komen gemiddeld vijftig mensen. ,,We zitten dan op de grond en zingen liederen. Mannen en vrouwen zitten in dezelfde ruimte. Soms is er een verhaal over de Profeet, of iemand spreekt over een gedicht.'' De leider van Les Amis de l'Islam, zoals de internationale orde heet, is sjeik Khaled Bentounes. Hij woont in Frankrijk en heeft in Nederland een vertegenwoordiger. ,,Dat is geen goeroe, maar een voorzitter'', zegt ze. ,,Al heeft de voorzitter ook de religieuze leiding.''

,,We zingen niet alleen over Allah'', zegt haar man, die twee jaar geleden voor hun huwelijk Marokko achterliet. ,,Mensen begrijpen godsdienst niet. Ze denken dat het om een contact tussen mens en God gaat. Goed, daar begint het mee. Maar waar is God? Weet jij het? God is in deze muur, in de natuur, in relaties, in de mensen om je heen.''

,,Denk niet dat de vlieg die voorbijvliegt niet belangrijk is'', zegt ze. ,,Ook die is geschapen door God. Je kunt niet de Schepper liefhebben maar de schepping niet.''

Zij en haar man, die elkaar ontmoet hebben via de stichting, zingen thuis heel wat af. Hij bedenkt de melodieën, die hij afmaakt met twee andere zangers van de stichting. Als er iemand van het koor niet blij is met een ritme, wordt dat tijdens de repetitie aangepast.

De gezangen zijn geschreven door de sjeiks van hun soefi-orde, in 1911 gesticht door de Algerijn Ahmad Al-Alawi, wiens kennis 'in onafgebroken lijn teruggaat op de Profeet Mohammed'. Dirigent leerde als klein kind in Marokko het zingen van andere zangers van de orde.,,Als je zingt krijg je een diepere ervaring van God'', zegt ze. Hij knikt. ,,Het gebeurt niet altijd, maar je krijgt soms een gevoel in je hart. Dat gevoel is God, dat kan niet missen.''

De kinderen kennen niet altijd de precieze betekenis van wat ze zingen. ,,De teksten zijn ook voor ons moeilijk te doorgronden, het zijn mystieke teksten. Maar we vertalen het altijd; ook het publiek krijgt een Nederlandse versie. En we leggen het uit aan wie daarom vraagt'', zegt ze. ,,Taal is belangrijk'', zegt hij die druk bezig is Nederlands te leren. ,,Maar je zingt de boodschap uit je hart. Als de mensen een vredig gevoel krijgen, komt dat uit het hart van de zangers. Dat is met woorden niet uit te leggen.''

,,Ook Nederlandstalige kinderen zijn welkom op het koor'', zegt ze. ,,Maar die krijgen de Arabische keelklanken er moeilijk uit, zoals uha en de chaf.'' In de toekomst wil ze met het nog volkoppig Marokkaanse koor ook Nederlands gaan zingen. ,,Maar we blijven wel tweetalig. Als je alleen Nederlands zingt, verlies je een groot deel van je publiek.''

Het koor is er in eerste plaats voor de jongeren zelf. ,,Zij hebben naast school, sport en vrienden ook een spirituele ontwikkeling nodig, mentale kracht'', zegt hij. ,,We begonnen het koor om jongeren enthousiast te maken voor het soefisme. Eerst mochten ze gewoon samen vooraan zitten in de bijeenkomsten. Toen we gingen optreden, begonnen we met aparte repetities.'' Soms komen de jonge zangers (tussen de 4 en 17) na afloop naar haar toe, zegt ze. ,,Het was bijzonder, zeggen ze dan. Het is ook niet zomaar liedjeszingen, dit koor. Het gaat erom dat er een gevoel van vrede ontstaat.''

Trouw | Annewieke Vroom 16-11-04

* Namen zijn op verzoek weggehaald.