Artistiek sfeertje trekt kunstenaars

Een vleugje romantiek, noodzaak of een hunkering naar inspiratie; elke kunstenaar in Lombok heeft wel een reden om de wijk te beschouwen als 'place to be'.

De organisatoren van het eerste kunstfestival in de wijk werden in december totaal verrast door tientallen creatievelingen in Lombok die elkaar kwamen opzoeken. Rijp en groen in het kunstenaarsvak vertellen over het artistieke sfeertje in de wijk: ,,Hier gebeurt 't, hier moet je zijn." ,,Als je door deze wijk loopt, voel je iets gebeuren. Het verkeer op de Kanaalstraat, de mensen, de geur van paardenworst." Beeldend kunstenaar en ondernemer Wendy Kremer denkt hardop na over de aantrekkingskracht van de wijk, die haar heeft betoverd.

Ze woont al enkele jaren in Utrecht, maar kocht onlangs een vervallen pand aan de J.P. Coenstraat. Vol verwachting fantaseert ze daar over haar toekomstige werkplaats in het nieuwe huis, na de renovatie. Kremer is een van de tientallen zelfstandige kunstenaars die zich in Lombok hebben gevestigd. Wie de bedrijvengids van de wijk openslaat, krijgt een indruk van de omvang en veelkleurigheid van deze subcultuur. Schilders, grafisch ontwerpers, beeldend kunstenaars, zelfs een verhalenverteller is in de volksbuurt te vinden. Zou het niet mooi zijn om al die geestverwanten eens bij elkaar te zetten? Kade Ateliers aan de Leidsekade, Molenerf De Ster aan het Molenpark en Kremer organiseerden vorig jaar met dit idee het eerste 'Lombokunstweekend'. Tientallen bezoekers en kunstenaars kwamen er op af. Er werden contacten gelegd, en het imago van Lombok als kunstenaarswijk werd nog eens extra versterkt, volgens de organisatoren. ,,Het is een historisch gegeven dat kunstenaars vaak in volksbuurtjes gaan wonen. Het idee dat je in een omgeving woont met veel marktjes en minderheden is voor sommigen haast romantisch," denkt kunsthistoricus Rob Ottervanger. Met enkele collega's runt hij Kade Ateliers, dat middenin de wijk cursussen geeft en kunstprojecten organiseert. Collega en fotograaf Peter Nauta vult hem aan. ,,Lombok heeft in de afgelopen jaren de artistieke aantrekkingskracht van wijken als Wittevrouwen overgenomen." Natuurlijk, beaamt het duo, werd betaalbare atelierruimte in Wittevrouwen een schaars goed. In Lombok was die ruimte voor kunstenaars - die over het algemeen geen brede beurs hebben - aanvankelijk nog wel te vinden. ,,En als kunstenaar ga je niet in een buitenwijk als Zuilen zitten. Dat levert geen inspiratie op," vindt Nauta. Inmiddels kampt ook Lombok met een gebrek aan geschikte ateliers of verzamelgebouwen. Nauta vervolgt: ,,Deze wijk is inmiddels zo populair dat alle grote, vrijkomende gebouwen meteen in beheer komen van grote instellingen."

De enorme toestroom van de nieuwe bewoners in het 'populaire' Lombok zullen de bijzondere aard van de buurt niet veranderen, denken de kunstenaars. Ottevanger: ,,Ik zie vooral veel jong, stedelijk publiek de wijk intrekken. Op het eerste Lombokunstweekend, zo moeten de organisatoren toegeven, lieten zich opvallend weinig allochtone kunstenaars zien. Ze zijn er wel, denken ze bij Kade Ateliers. ,,We hebben geprobeerd ze erbij te betrekken," verzekert Dorine Sneep, van Kade Ateliers. Maar ook in de kunst speelt een cultuurkloof, denkt ze. ,,Opvattingen over kunst zijn bij moslims anders dan bij Nederlanders. Traditioneler. Er wordt meer gewerkt met mozaïeken en houtsnijwerk, minder met afbeeldingen van personen." De kunstenaars moeten elkaar de komende jaren dus blijven opzoeken. ,,Het gaat moeilijk, want iedereen doet z'n eigen ding. Maar je moet blijven zoeken naar gemeenschappelijke belangen die je kunt nastreven."

Focus Utrechts Nieuwsblad | Jeroen Nieuwenhuis | 19-3-2002