Brede steun voor behoud van gehaat Cereol

UTRECHT - Sojafabriek Cereol in Oog in Al sluit zijn deuren voor 1 mei van dit jaar, maar dat betekent niet dat de omstreden fabriek ook echt verdwijnt. Steeds meer bewoners, ambtenaren en politici roepen op tot behoud van het fabrieksgebouw en vooral de bijbehorende silo's, de kantoorgebouwen en de kraan die aan het water staat.

Wat er allemaal zo bijzonder is aan het fabrieksterrein aan het Merwedekanaal, kan B.van Santen van de gemeentelijke afdeling Monumenten nog niet zeggen. Binnenkort maakt ze met collega's een uitstapje naar het terrein om te kijken welke onderdelen waardevol zijn. We hebben het Cereol-terrein nooit kunnen bekijken. De relatie met de gemeente was zo slecht dat de directie nooit erg toeschietelijk was om ons toe te laten,'' zegt Van Santen.

Historische functie | Volgens Van Santen wordt vooral gekeken naar de historische functie van de onderdelen van de sojafabriek, die nu ruim een eeuw aan de Kanaalweg staat. Van Santen denkt aan behoud van de grote silo's, die ook buiten het terrein opvallen en die zo onlosmakelijk verbonden zijn met de fabriek aan het water.

Utrecht toont haar industriële verleden al op enkele andere plekken in de stad. De twee torenhoge betonnen silo's bijvoorbeeld van de voormalige fabriek van Ubbe Twijnstra Delfia, langs het spoor naar Maarssen. En het bedrijfsverzamelgebouw Hooghiemstra bij het Griftpark: dat gebouw is weliswaar grondig verbouwd, maar de bijbehorende zandzuiger aan de Wittevrouwensingel doet nog wel denken aan vroegere tijden. Bij de herinrichting van de veilinghaven in Dichterswijk komen de historische trechters weer terug om als atelierruimte te dienen en op dit moment wordt aan het Rotsoord in Hoograven onderzoek gedaan naar behoud van machinefabriek De Klop. Maar we zijn hier afhankelijk van wat de eigenaar wil,'' zegt Van Santen.
Het fabrieksterrein van Cereol is in het bezit van de gemeente. Voor 17 miljoen euro is de omstreden sojafabriek eind vorig jaar uitgekocht. Nu bezint de gemeente zich op een nieuwe invulling van het terrein. Het bijzondere, wat somber ogende stenen fabriekspand blijft in ieder geval staan, omdat dat al een rijksmonument is. Voor de inrichting van de rest van het terrein en ook voor de bestemming van het fabriekspand wordt gedacht aan woningen en een hotel. In ieder geval wil de gemeente zo'n 5 miljoen euro terugverdienen van het uitkoopbedrag.

Silo's | Raadslid M.Schuring van oppositiepartij GroenLinks is een politiek pleidooi gestart om onder andere de silo's en de elevator, de laad- en losinstallatie, aan het water te behouden. In een brief aan het college van b en w vraagt de oppositiepartij om onderzoek naar de waardevolle elementen op het terrein. Hoewel verantwoordelijk wethouder M.L. van Kleef nog moet antwoorden, is al wel de afdeling Monumenten op excursie gestuurd.

Ook collegepartij PvdA is blij met het onderzoek naar behoud van 'een stukje industrieel erfgoed'. Het moet wel financieel mogelijk zijn, we hebben toch afgesproken dat het terrein ook geld moet opleveren,'' zegt raadslid K.Driehuijs. Driehuijs hoopt dat de kleinere huisjes rond het Cereol-terrein kunnen blijven staan en ook de kantoorgebouwen. Volgens de PvdA'er geven historische gebouwen meerwaarde aan een nieuw woonblok. Kijk naar het nieuwe Vondelparc in Rivierenwijk. Mensen willen graag in zo'n gecombineerde omgeving wonen, dat vinden ze aardiger dan een nieuwbouweilandje.''
Behalve de afdeling Monumenten en de politici, zijn ook actiegroepen in touw voor behoud van het fabriekscomplex in Oog in Al. Zo uit de vereniging Oud-Utrecht haar zorgen in het eigen tijdschrift van februari: Mocht dat nodig zijn, dan zullen wij ons gezamenlijk met de Utrechtse Stichting voor Industrieel Erfgoed sterk maken voor behoud van dit mooie fabriekscomplex,'' zo laat de vereniging weten aan haar leden.

Erfgoed | De Utrechtse Stichting voor Industrieel Erfgoed in de provincie Utrecht (USINE) pleit al maanden hartstochtelijk voor behoud van de monumentale onderdelen op het terrein.
Het terrein maakt, zo vindt woordvoerder E. Nijhof, onderdeel uit van een uniek industrieel landschap, samen met De Munt, molen De Ster en enkele monumentale bruggen in de buurt. Hetzelfde geluid is te horen bij de bewonersgroep Pro Soja, die in de haast is opgericht nadat de sluiting van de fabriek bekend werd gemaakt. Het gaat met name om bewoners van de Keulsekade die gehecht zijn geraakt aan het uitzicht op de fabriek.

Veel geld | Verantwoordelijk PvdA-wethouder M.L.van Kleef zegt desgevraagd dat ze historisch waardevolle onderdelen wil proberen in te passen in de nieuwe plannen. We zien bij het Lumax-gebouw in Ondiep dat behoud veel geld kost, terwijl ik bij Cereol juist hecht aan het terugverdienen van de kosten. Dus we gaan kritisch kijken. Bovendien staat er bij Cereol ook veel dat niet de moeite waard is,'' aldus de wethouder, die zich nog niet waagde aan een uitspraak over onderdelen die van haar wegmogen.

Utrechts Nieuwsblad | 07-02-2002 |