Lombok een successtory?

In april 2003 werd een debat georganiseerd met de vraag of Lombok een successtory is ja of nee. Diverse journalisten hebben verslag gedaan. In mei 2004 vond opnieuw een debat plaats, ditmaal over de toekomst van Lombok.

omhoog

Het succes van Lombok kent vele vaders en moeders.

Toekomstdebat Lombok brengt bewoners dichter bij elkaar

“Waar willen we met Lombok heen in de toekomst? En hoe willen we dat realiseren?” Medeorganisator en wijkbewoner Guus Haest opende gisteren het toekomstdebat in de Bruijne Lyceum met deze elementaire vragen. Het debat dat geleid werd door Henk Westbroek stond in het kader van ‘Lombok eeuwfeest’ Ongeveer honderd wijkbewoners en een 5-koppig panel konden reageren op onderwerpen zoals veiligheid, integratie, verkeer en woningmarkt.

Voor een fotoverslag: Klik hier

Het panel bestond uit Francien Winsemius (lid Wijkraad West), Pieter Hooimeijer (hoogleraar demografie Universiteit Utrecht) Amina Saydali (wijkbewoner / Vizier Vastgoed bv uit Lombok), René Verhulst (wijkwethouder West) en John Smit (voorzitter winkeliers- en ondernemersvereniging Lombok).

De belangrijkste voorstellen die gedaan zijn waren: verminderen zwerfafval, verbeteren veiligheid, cameratoezicht realiseren, zorgen voor meer huurwoningen en een bejaardenhuis voor islamieten creëren. Het laatste voorstel kwam van Ahmed Essousi (opbouwwerker van welzijnsorganisatie Portes) en kon op weinig sympathie rekenen. Hooimeijer adviseerde Essousi om zelf intitiatieven te ontplooien, in eerste instantie zonder hulp van de gemeente.

Het debat dat conclusies en aanbevelingen moest opleveren, was bij tijd en wijle scherp. Lombokker Gert-Jan Minjon vond dat er weinig allochtone mensen aanwezig waren tijdens deze wijkbijeenkomst. Dit wekte ergernis op bij bewoner Bulent Isik (37). “De reden waarom er zo weinig allochtone mensen zijn komt doordat er niet met ze gepraat wordt, maar over ze gepraat wordt.” Een vrouwelijke wijkbewoner uit het publiek gaf Isik gelijk en daarmee werden de gemoederen gesust.

Vincent Bijlo (oud Lombok bewoner en bekend van zijn columns op televisie) was uitgenodigd om de aanwezige buurtbewoners te vermaken met cynische, grappige en soms rake opmerkingen. “In Lombok woonde er vroeger een blinde racist. Hij zei tegen me dat die zwarte man met zijn scooter mot opzouten. Ik zei tegen hem, je kan toch niet zien dat hij zwart is. Waarop de man zei, ik ruik het toch?”

Vincent Bijlo draagt zijn column voor. Links de ene helft van het waarzeggersduo, midden de leden van het panel.

Isik vond het debat zeer onder de maat. Volgens hem wordt er lacherig gedaan over dit debat, terwijl de toekomst van Lombok op het spel staat. “Het panel valt me zeer tegen. Alleen de wethouder heeft een bepaalde bevoegdheid. Ik wil iemand van de cooperatie zien en andere mensen die invloed hebben op besluitvorming.” Isik neemt de conclusies en aanbevelingen die uit dit debat zullen voortvloeien dan ook niet serieus.

Verhulst (CDA) vond het debat zeker niet tegenvallen. “Heel wat onderwerpen zijn aan bod gekomen en het was zeer interessant. Voorstellen zoals Lombok beach en dat patio plein (zie film) zullen het niet zo snel halen binnen de gemeente, maar we kunnen altijd praten.” Een bejaardenhuis voor islamieten in Lombok is volgens Verhulst iets dat bewoners zelf moeten regelen. “Het moet een particulier initiatief zijn net zoals bij kerken en moskeeën, later kunnen we altijd praten over eventuele subsidies.”

Organisatoren/wijkbewoners Frederique Looij (48), Marcus Kuitenbrouwer (45) en Guus Haest zijn tevreden over de opkomst. “Ruim honderd man op zo een avond vind ik zeer respectabel. De voorstellen die vanavond zijn besproken werden door een aantal wijkbewoners genoteerd en daaruit komen conclusies en aanbevelingen die we op korte termijn willen aanbieden aan de gemeente, wijkbewoners, politie, onderwijs enz.” Het Lombok eeuwfeest bestaat uit talloze feestelijke activiteiten en duurt nog t/m zondag 23 mei. Voor meer informatie zie www.lombox.nl.

Sevan Barsamoglu | School voor Journalistiek |
19-05-04

omhoog

Beantwoordt Lombok nog wel aan zijn positief imago?

Beantwoordt Lombok nog wel aan zijn positief imago? Het welzijnswerk signaleert groeiende spanningen tussen bevolkingsgroepen. De problemen met criminaliteit, hangjongeren, vuil en verkeerschaos rond de Kanaalstraat halen volgens de bewoners en winkeliers de glans van de wijk. Veel bewoners van de andere straten in Lombok zeggen zichzelf echter nog steeds dagelijks gelukkig te prijzen dat ze er mogen wonen.

Lombok is een leuke wijk, maar op de Kanaalstraat en de Damstraat loopt het de spuigaten uit met overlast en intimidaties van groepen Marokkaanse hangjongeren, het groeiend aantal verslaafden dat naar de wijk trekt, het vuil op straat en de automobilisten die hun voertuig het liefst midden op straat parkeren. Dit zeggen veel wijkbewoners.

De Kanaalstraat is een straat die 24 uur leeft en bezoekers uit de hele stad en zelfs daarbuiten trekt. Op zaterdag komen mensen van heinde en verre er hun boodschappen doen. Een gezellige drukte, maar bewoners kunnen gek worden van de verkeerschaos en troep die dit meebrengt. Maar nog meer stoort hen het ‘nachtleven’ in de Kanaalstraat. De ongelimiteerde sluitingstijden in Utrecht maken het mogelijk dat er aan de Kanaalstraat vorig jaar een 24-uurs-snackbar is geopend, naast de al aanwezige shoarmazaken die tot een uur of vijf ’s nachts de stappers, hangjongeren en andere deelnemers aan het nachtleven bedienen. Het is er altijd herrie, de straat komt nooit tot rust, klagen bewoners. Een aantal smeekt de gemeente de sluitingstijden van de horeca in woonwijken te beperken. Want de levendigheid van de Kanaalstraat trekt niet alleen vriendelijk volk aan. Winkeliers en bewoners klagen steen en been over de groepen Marokkaanse jongeren die de sfeer in de straat zouden verzieken. Zo werd de jonge snackbarhouder Murat Calinalti van Santa Fé zo geterroriseerd door zo’n hanggroep – zijn ruiten werden bijna wekelijks ingegooid nadat hij jongeren met slecht gedrag de toegang tot zijn zaak had ontzegd – dat hij zijn zaak heeft moeten opdoeken. In dit pand op de hoek van de Javastraat zit nu de 24-uurs-snackbar. Een jonge bewoonster van de Kanaalstraat zegt zich ‘met pijn in haar hart’ gedwongen te voelen om te verhuizen. Voor haar huis werd een auto in de fik gestoken en vond in diezelfde maand dit jaar een schietpartij plaats. Regelmatig zegt zij te worden bedreigd door jongeren, die voor haar deur een hangplek hebben.

De werknemers van het Museumcafé Lombok, waarvan de ruiten ook regelmatig zijn gesneuveld vertellen over jongens van nog geen 10 jaar oud die om een glaasje water komen vragen, om vervolgens de inhoud van de jaszakken van de bezoekers van het café te kunnen inspecteren. ,, Twee medewerkers van het Museumcafé zijn beroofd door kinderen van tussen de 8 en 12 jaar. Ik heb niet de indruk dat dit serieus wordt genomen door de politie. Een bepaalde groep jongeren kan in deze wijk doorgaan met dit gedrag. Ze komen er mee weg,” aldus coördinator Peter Hagenaar van het Museumcafé.

Ook klagen bewoners over het groeiende aantal verslaafden, dat sinds de sluiting van de ‘junkentunnel’ onder Hoog Catharijne en een strenger opjaagbeleid rond het station, naar Lombok is uitgeweken.

Politie en gemeente ontkennen dat er, zoals de bewoners zeggen, niets aan de overlast wordt gedaan (zie "Groep overlastplegers opgepakt" d.d. 28-04-03 red.). ,,Lombok heeft een aantrekkingskracht op verslaafden en jongeren. Ook wij maken ons zorgen over het grote aantal straatroven in de wijk. Dat is moeilijk aan te pakken. De jeugd is zeker een probleem in Lombok, maar ook in andere wijken, “ aldus de wijkagent.

Volgens interim-wijkmanager Y. Cox is het moeilijk om de jongeren van de straat naar het buurthuis te lokken. ,,Jongerenwerkers spreken de jongeren aan op straat, over de activiteiten in het buurthuis. Maar veel jongeren zeggen liever op straat te hangen. Repressief optreden is een taak van de politie.”
De problemen in Lombok lijken zich vooral te concentreren aan en rond de Kanaalstraat. ,, Op de Kanaalstraat speelt stedelijke problematiek die je ook aantreft op bijvoorbeeld de Amsterdamsestraatweg.

Na regen komt zonneschijn, ook in de Kanaalstraat?

Maar in die andere 99 straten van de wijk is dit niet aan de orde. Familie en vrienden die langskomen zeggen: wat is deze wijk opgeknapt! We hebben in Lombok nog steeds heel veel goeds als het Lombokunstweekend, Lombok voetbalt en een groeiend aantal straatfeesten,” aldus voorzitter Lies Maliepaard van het comité Van Diemenstraat en omgeving. Ook een bewoner van de J.P. Coenstraat zegt zich niet in de klachten te herkennen. ,,Ik woon aan het Molenpark en zie daar alleen maar leuke dingen. Marokkaanse, Nederlandse en Turkse jongeren voetballen er rustig, nog geen 100 meter van de Kanaalstraat.
Buiten Lombok heeft de wijk nog niet aan populariteit ingeboet, merkt makelaar Alpay Demirci. ,,Nog dagelijks bellen mensen overal vandaan dat ze in Lombok willen wonen. In deze wijk stijgen de huizenprijzen nog steeds, terwijl ze elders stagneren.”

Coördinator Peter Hagenaar van het museumcafé Lombok vat samen: ,,Lombok is een gemoedelijk dorp dat ligt bij de keiharde wereld van het Centraal Station. Er is hier een klein groepje dat het verpest voor de rest. In het verleden werd Lombok te negatief afgeschilderd, maar de laatste jaren wordt Lombok misschien wel te positief afgeschilderd, als een wijk waar je door elke allochtoon wordt omhelsd. De waarheid ligt waarschijnlijk ergens in het midden.”

Utrechts Nieuwsblad | Charlotte Huisman | 26-04-03

omhoog

Spanningen lopen op in Lombok

De gouden glans van Lombok als dé geslaagde multiculturele wijk in Utrecht is eraf. Oplopende spanningen tussen bevolkingsgroepen bezorgen welzijnswerkers kopzorgen.

De tegenstellingen tussen de verschillende culturen, die eerst alleen onderhuids aanwezig waren, komen volgens hen steeds meer aan de oppervlakte.

Volgens de welzijnswerkers zijn de tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen in de wijk veel scherper geworden sinds de aanslagen van 11 september 2001 en de opkomst van de Lijst Pim Fortuyn. ,,Een veenbrand die op het punt staat een keer uit te slaan,’’ zo karakteriseert ouderenadviseur Martin Quaak van het dienstencentrum West de huidige situatie in Lombok.

Welzijnswerkster Brenda Hassell, zelf van Antilliaanse afkomst, merkt dat ook zij sinds 11 september regelmatig wordt aangesproken op haar huidskleur. ,,De autochtone Lombokkers zeggen over allochtonen: ’Het stinkt zo erg als ze gegymd hebben’.’’

Niet alleen autochtonen en allochtonen, maar ook Turken en Marokkanen, hindoestanen en moslims geven op elkaar af, aldus de welzijnswerkers van stichting Welzijn West. Maar voor deze problematiek is nog veel te weinig aandacht, vinden ze.

Volgens Quaak groeit de onvrede vooral tussen Marokkanen en Turken. ,,Marokkanen zorgen voor de grootste problemen. Op het Schimmelplein bijvoorbeeld lopen jongens rond die wel zeven delicten op een dag plegen. De buurt heeft daar enorm veel last van. Turken zeggen: ’Wij krijgen een slechte naam door die Marokkanen’. Dat komt vooral doordat Marokkanen de verantwoordelijkheid voor hun kinderen bij de school en op straat leggen. Dat zijn ze zo gewend, maar dat is hier niet gewoon. Kinderen worden niet gecorrigeerd en zorgen voor overlast. Daar hebben de Turken ook last van, bijvoorbeeld omdat hun auto wordt beschadigd.’’

De Kanaalstraat in Lombok staat landelijk bekend als de straat waar alle culturen in dezelfde winkels boodschappen doen. Het beeld van een wijk waar de integratie wél goed zou zijn gelukt, is volgens de welzijnswerkers achterhaald.

Overigens zijn er volgens hem nog wel straten waar de verschillende culturen goed samenleven. ,,Iets van het sprookje is dus nog wel over. Maar de glans is dof geworden.’’

Utrechts Nieuwsblad | Vivian de Gier | 26-04-03

omhoog

Bewoners uiten ongenoegen tijdens debat over populaire wijk Lombok

Vuil, verkeersoverlast en criminaliteit. De Utrechtse wijk Lombok is geen eenzijdig succesverhaal. Toch blijven de huizenprijzen stijgen, en oefenen de winkels in de Kanaalstraat een grote aantrekkingskracht uit op bewoners uit heel Utrecht.

‘De Turkse bakker is een schat, en toch mis ik mijn Nederlandse bakker, die het hier voor gezien heeft gehouden.’ Mevrouw Baars, ook wel bekend als de oma van Lombok, behoort tot de oudere autochtone bewoners van de wijk. Ze heeft Lombok in de afgelopen decennia ingrijpend zien veranderen. Veel autochtonen trokken weg, allochtonen en studenten kwamen er voor in de plaats. Maar wat haar echt verontrust: sinds een paar jaar zwermt een toenemend aantal junks vanuit de stad uit naar Lombok. Maas struikelt soms over ze wanneer ze haar portiek binnenstapt.

De oma van Lombok doet haar relaas tijdens het debat ‘Gemengde wijk, successtory ja of nee?’ in Zorgcentrum West in Utrecht, een van de debatten op locatie die Tumultorganiseert samen met het MIU, Forum en de gemeente Utrecht. Klachten over Lombok zijn er de avond volop te horen. Enorme verkeersoverlast op de centrale verkeersader, de Kanaalstraat. Groentehandelaren die hun kisten met groente veel te ver op de stoep plaatsen, en zo de doorgang blokkeren. Horecagelegenheden die volcontinu open lijken te zijn, zodat de wijk nooit tot rust komt. Een getergde bewoonster vertelt dat ze om de haverklap grof huisvuil voor haar deur aantreft. Laatst werden er enkele afgedankte koelkasten gedumpt. ‘Als je daar wat van zegt, krijg je een grote middelvinger. Of erger: schieten ze een gat door je ruit.’ Klachten regent het ook over toenemende criminaliteit. Volgens Peter Hagenaar, beheerder van het Lombokcafé, staat het water de winkeliers aan de lippen. Een groep jongetjes van acht tot twaalf maakt zich er schuldig aan. Iemand uit het publiek vult aan: ‘En als je de politie belt, staan ze pas drie kwartier later bij je voor de deur.’
Lombok successtory? Volgens veel aanwezigen op de avond is dat zwaar overdreven. Toch is het een feit: bij autochtone tweeverdieners is Lombok in trek. Velen willen er een huis kopen, stelt Alpay Demirci, makelaar aan de Vleutenseweg. In Lombok blijven de huizenprijzen stijgen, terwijl ze elders in de stad zijn afgevlakt, of zelfs licht dalen. Objectiever bewijs dat het  wonen in Lombok echt niet zo beroerd is, lijkt moeilijk te geven. Een meneer uit het publiek valt Demirci bij. ‘Er is hier in de afgelopen jaren veel goeds gebeurd: de stadsvernieuwingsprojecten hebben het aanzien van de wijk enorm verbeterd. Er is hier van alles: het Lombokfeest, gezamenlijk voetballen in het Majellapark, noem maar op.’ Maar dat bewijst niet dat allochtonen en autochtonen in Lombok werkelijk samen leven zo wordt de spreker van verschillende kanten tegengeworpen. Panellid en stadsgeograaf  Gideon Bolt vindt dat dat niet het probleem is. Inderdaad, de mensen leven hier langs elkaar heen, maar dat doen ze in Wassenaar ook. Het gaat er niet in de eerste plaats om of bewoners bij elkaar op de koffie gaan, veel belangrijker is dat de criminaliteit afneemt en de straten schoner worden.’

Bij de buitenwacht staat Lombok bekend als een succesvolle multiculturele wijk. Na het debat  is er van dat rooskleurige beeld weinig meer over. Peter Hagenaar relativeert het pessimisme. De story over Lombok is nog niet af. Er zijn pieken en dalen. De positieve en de negatieve kanten van de wijk worden vaak sterk overdreven.’ Als bewoners en gemeente de problemen onder ogen zien, en ze echt aanpakken, kan Lombok nog wel degelijk een successtory worden, meent Hagenaar.

Multicultureel instituut Utrecht | 28 april 2003

omhoog