'Tijdens de ramadan zie je de familie veel vaker'

De ramadan is in volle gang. Hoe gaat het er dan aan toe in Marokkaanse gezinnen? En wat komt er op tafel in deze periode van vasten en onthouding? De krant 'Het Utrechts Nieuwsblad' schoof aan bij de Utrechtse familie Hamdoun. ,,Zonder harirasoep stelt het feestelijke eten niets voor.''

Terwijl moeder Najia Hamdoun het eten aan het klaarmaken is, staat de cd- speler aan en galmt er een opzwepend Marokkaans concert door de zitkamer.

,,Mamma, zit niet zo te stressen! We redden het wel het eten op tijd klaar te maken. De zon is nog niet onder. We hebben nog een paar minuten!,'' zegt dochter Chaima tegen haar moeder, terwijl ze intussen wat dadels op een schaaltje legt. De ramadan is nu al weer twee weken aan de gang en in huize Hamdoun zit de sfeer er goed in. De traditionele harirasoep pruttelt op het gaspitje en de dadels en chebbakia ( honingkoek) zijn klaargezet. Verder wachten nog tal van andere lekkernijen als gevulde gehaktbroodjes, lamsaman ( marokkaans brood gebakken in olie) en halalworstjes op de lmaghreb ( de zonsondergang) om opgepeuzeld te worden.

Ieder lid van deze Utrechtse familie haast zich elke dag van school of werk naar huis om op tijd te eten. ,,Deze maand is de familie veel meer bij elkaar dan gewoonlijk. Normaal gesproken eten we ook wel samen, maar minder dan nu. Nu zorgt echt iedereen dat hij op tijd is. Er is meer gezelligheid met de familie, omdat je meer tijd met ze doorbrengt,'' zegt de 16- jarige Ayyoub, die al vanaf zijn dertiende aan de ramadan meedoet.

De familie Hamdoun, waarvan de wortelen in Marrakesh liggen, bestaat uit drie kinderen, van wie twee zoons ( Ayyoub van 16 en Salahedin van 20) en dochter Chaima, die 19 jaar is. Vader Hamdoun kan vandaag niet bij het eten aanwezig zijn, want hij moet overwerken op koopavond. Het grappige aan de familie is dat zowel vader als moeder een kapsalon in Utrecht bezit. De moeder is eigenaresse van een dameskapsalon en de vader beheert een kapsalon voor alleen heren.

Chaima, die de borden sierlijk op tafel zet, zegt dat ze deze maand veel meer aandacht besteedt aan het geloof. ,, Op een lege maag doe je heel veel dingen niet. En als je iets doet, wacht je meestal tot na het eten, dan pak je je leventje weer op.'' Ook de broer van Najia, Abdelhak, is vandaag op bezoek. Hij kijkt op de klok en roept: ,, Het is tijd om te eten!'' Hij pakt een dadel en zegt een smeekbede waarin hij Allah prijst en bedankt. ,, De dag beginnen met een dadel is een gewoonte die de profeet Mohammed ( vrede zij met hem) had en die door alle moslims wordt nageleefd,'' zegt hij.

Chaima schenkt de kommen harirasoep (linzensoep, aangeroerd met meel) in en vervolgens ontstaat een levendige discussie over de ramadan. Want: waar staat deze maand nou eigenlijk voor? ,, Om te voelen wat de armen voelen,'' zegt Abdelhak. Najia kijkt ontevreden voor zich uit. ,, Nee, daar ben ik het niet mee eens. Als je wilt weten wat de armen voelen, dan moet je ook ' s avonds niet zo veel eten,'' zegt ze, terwijl ze wijst naar de overvolle tafel met dampende broodjes en koekjes.

Najia vult hem aan en zegt dat de ramadan belangrijk is, omdat de koran werd geopenbaard in deze maand. ,, Het is een maand van vergiffenis en vrede.'' Abdelhak knikt en zegt: ,, Het draait niet alleen om het niet- eten. Je moet alles zuiver houden. Je moet ook je oren, ogen en mond onder controle houden. Niet afluisteren, niet met onzedige ogen naar vrouwen kijken, niet roddelen en geen onbeschofte woorden zeggen. In de maand ramadan train je dit en het is de bedoeling dat je als moslim de rest van het jaar je karakter in bedwang kunt houden.'' Moeder Najia, die een kapsalon heeft in de wijk Lombok, merkt dat het door de ramadan stukken rustiger is dan normaal. ,, Ik heb allerlei soorten klanten, maar velen zijn Marokkaans. De Marokkanen komen veel minder. In de ramadan ben je nu eenmaal minder actief. En vaste Nederlandse klanten houden er rekening mee dat ze vroeg moeten komen, want ik ga eerder dicht om op tijd soep te maken.
Zonder harirasoep stelt het feestelijke eten niets voor.''

Utrechts Nieuwsblad | Samira el Kandoussi |10-11-04

omhoog